Het loopt slecht af tussen Nora en mij. Mijn frustratie groeit, en op een dag kan ik het niet langer verbergen. Zij geeft toe dat ze gehoopt had dat ik het avontuur zou brengen, dat ik de dingen zou veranderen. Ze had er genoeg van, die eindeloze weken met Eric op dit eiland. Ze is te lang hier geweest, had elke hoek al tien keer gezien, is het beu. Anderhalve maand.

Er blijft iets onuitgesproken hangen tussen ons, iets wat misschien nooit helemaal duidelijk zou worden. En toch, nu ik erop terugkijk, voel ik een stille dankbaarheid voor die uitnodiging, voor die weken die we hier samen doorbrachten. Ik heb het haar nooit gezegd, en dat is misschien wel mijn grootste spijt: dat ik niet duidelijk maakte hoe fijn het soms was, ondanks alles. Want tussen de frustratie en het ongemak door waren er ook momenten van lichtheid, van een aangename, bijna onbezorgde tijd die ik niet had willen missen.

Ze besluit terug te gaan naar België. Ik mag blijven. In het huis. Met de auto. Op een eiland dat ooit Engels was geweest, waar je links reed, waar de wegen donker zijn en het tegenlicht je verblindt.

Een nacht rijd ik met Louka naar de hoofdstad. Een halfuur over slingerende wegen, met tegenliggers die ons verblinden, met bussen die ons voorbij razen. Ik voelde me nietig, kwetsbaar, alsof het eiland ons elk moment kon opslokken.
Eric was alweer vertrokken, de zee in getrokken voor nog eens vier maanden. Zijn boot, een metalen kooi die de zeebodem afschraapte, sleept hem mee op een eindeloze jacht naar zalm—vier maanden opgesloten, zonder ontsnapping, terwijl de netten alles meesleuren wat ze tegenkwamen, onverbiddelijk, genadeloos. Soms, als de boot vol is en geleegd moet worden, komt hij even aan wal, maar verder blijft hij gevangen in die cyclus: vissen, leeghalen, weer uitvaren. De zalm belandt direct in de fabriek, ingeblikt, klaar voor de westerse markt. Ik gruwel van het idee, van die kille efficiëntie, en in Erics ogen zie ik hetzelfde—een flard van twijfel, een schaduw die hij snel wegdrukt. “Het is mijn werk,” zegt hij, en misschien is dat genoeg. Vier maanden op zee, vier maanden thuis, meestal Parijs. Hij heeft voor dit leven gekozen, of misschien heeft het leven voor hem gekozen. Het maakt niet uit. Het is wat het is.

Nora ontmoet een jongeman, een lokale man zonder werk, zonder perspectief. Ze stelt voor dat hij toeristen naar afgelegen stranden zou brengen, dat hij vis zou vangen en koken, dat hij een activiteit waar hij iets mee kan verdienen zou opbouwen. Maar hij heeft geen geld, geen vertrouwen. Nora koopt hem een koelbox, alsof dat genoeg was. Het is niet genoeg, hij heeft geen enkel commercieel gevoel en zal uiteindelijk niets met de koelbox aanvangen. Toch brengt hij ons naar een strand, waar hij verse vis, die hij vangt, voor ons bakt, kokosnoten kraakt, alsof hij ons iets wil geven dat hij zelf niet heeft.

Toen Nora vertrokken was, bezocht ik hem in zijn sloppenwoning. Zijn familie. Armoede, maar ook trots. Een playstation, elektriciteit, vis die ze zelf vangen. Zijn vrouw werkt in Victoria, maar het dat is niet genoeg om een degelijk huis te kunnen bouwen. Ze leven, maar ze leven niet groot. Met zelf gevangen vis komen ze niet om van de honger. Ze lijken me niet ongelukkig, maar daar hebben we het nooit over gehad.

Pou nou zoli pei:
Deside pou ou pas servi en sak plastik ozordi, 
sa pou ede gard Sesel prop e zoli. 
Merci pou ou zefor

Management ‘Terminal Shop’

Ik wijs hem op iets wat me al dagen bezighoud: waarom zijn het altijd Indiërs die de winkels runnen, hier op het eiland? De geschiedenis verklaart het gedeeltelijk: de Engelse bezetting, de Indische contractarbeiders die na de afschaffing van de slavernij zijn gekomen. Maar waarom, nu, decennia later, zijn er nog steeds amper zwarte Creolen die zelf een zaak beginnen? Het lijkt zo’n voor de hand liggende manier om de armoede te doorbreken, om grip te krijgen op je eigen leven.
Zijn antwoord komt zonder aarzelen, alsof hij de vraag al honderd keer heeft gehoord: “In onze gemeenschap is er geen respect voor succes. Als je een winkel opent, komen ze allemaal hun deel opeisen. Zwarten verwachten gratis te krijgen wat jij hebt opgebouwd. Je kunt niet voor jezelf houden wat je hebt.” Hij zei het niet boos, maar als een vaststaand feit, iets wat hij had geaccepteerd.

Het trof me. En toen drong het tot me door: dit is precies hetzelfde als in Matongé, in Brussel. Ook daar waren het de Indiërs of Pakistanen, die de winkels runnen. Alsof de wereld, waar je ook was, dezelfde ongeschreven regels heeft.

Ik wil het eiland te voet doorkruisen. Niet langs de kust, maar door het binnenland, waar het groen zo dicht is dat het lijkt alsof je erin kan verdwijnen. De jongeman stelt voor om mee te gaan, met zijn zoon en zijn vrouw. We doen het. Een wandeling, niet lang, want het eiland is klein. Zijn zoon kijkt op naar Louka, wil naast hem lopen, met hem praten, alsof Louka iets heeft wat hij zelf niet bezat. Louka, een beetje geërgerd, krijgt er een punthoofd van.

Wat ik fantastisch vind aan Nora, is dat zij zo makkelijk contact maakt en zo fantastische dingen ontdekt. 

Louka 10.8.2010

Na een maand op dit kleine eiland had ik alles gezien. Te lang, te beperkt – ik wilde verder. Maar de Seychellen bleken niet het paradijs van eilandhoppen dat ik me had voorgesteld. De afstanden tussen de eilanden waren veel groter dan ik dacht, en de prijzen van de veerboten absurd: vierhonderd euro per persoon voor een enkele rit. Te duur, te toeristisch. Dus ging ik op zoek naar alternatieven en ontdekte dat sommige goederenboten ook passagiers meenamen. Geen luxe, wel betaalbaar. Een schipper stemde toe ons mee te nemen.

Louka poseerde graag voor mijn camera. Later begreep ik: het was voor Facebook. Voor de herinnering. Voor het bewijs dat hij er was geweest.

Na een maand op dit kleine eiland krijg ik het gevoel alles gezien te hebben. Ik wil verder. Maar de Seychellen bleken niet het paradijs van eilandhoppen dat ik me had voorgesteld. De afstanden tussen de eilanden waren veel groter dan ik dacht, en de prijzen van de veerboten absurd: vierhonderd euro per persoon voor een enkele rit. Te duur, te toeristisch. Dus ging ik op zoek naar alternatieven en ontdekte dat sommige goederenboten ook passagiers meenamen. Geen luxe, wel betaalbaar. Een schipper stemde toe ons mee te nemen naar Praislin eiland.